Home Kinh doanh b.ao giờ Tập đoàn Điện lực mới hết cảnh “lời ăn, lỗ đổ đ.ầu dân”?

b.ao giờ Tập đoàn Điện lực mới hết cảnh “lời ăn, lỗ đổ đ.ầu dân”?

26 min read
Comments Off on b.ao giờ Tập đoàn Điện lực mới hết cảnh “lời ăn, lỗ đổ đ.ầu dân”?
0
330

Tập đoàn Điện lực Việt n.am (EVN) có phải là một doanh ngh.iệp “vừa lãi vừa lỗ”, sinh ra từ cơ chế “thị Tr.ường một nửa”. Lãi thì hưởng, lỗ hạch toá.n giá điện cho ng.ười dân ch.ịu?

evn

Tập đoàn Điện lực VIệt n.am t.iếp t.ục làm ăn thua lỗ.

Mới đây, Phó Tổng giám đốc EVN Nguyễn Xuân n.am nói: “Hiện EVN chưa có nguồn thanh toá.n cho khoản chênh lệch tỷ giá này và đang phải cân đối cá.c chi phí, đang chờ phương á.n giá điện năm 2020 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, thì mới có nguồn để trả khoản 3.090,9 tỷ đồng”.

Tức là, giá điện mới có thể phải “cõng” thêm 3.090,9 tỷ đồng chênh lệch tỷ giá đang nh.ận được sự quan tâm lớn của dư luận.

Hết 26.000 tỷ r.ồi l.ại 3.090,9 tỷ chênh lệch tỷ giá

Còn nhớ, năm 2012, “quả b.om n.ổ chậm” của EVN khi đó là 26.000 tỷ được coi là lý do chính để tăng giá điện. Khi đó, EVN đứng trước tình thế ng.ân hàng kh.ô.ng cho v.ay vì “tỷ lệ n.ợ đã lớn hơn 3 lần r.ồi và khi đó “100% vốn đối ứng dự á.n là vốn v.ay, trong số này có 15% v.ay ng.ân hàng thương mại trong nước, 85% nước ngoài” – lời Phó Tổng giám đốc Đinh Quang Tri.

Và giờ, sau 7 năm, câu chuyện vẫn kh.ô.ng suy chuyển: Mọi lãi suất v.ay vốn tính vào giá điện.

Theo th.ô.ng tin được đưa ra tại buổi “c.ô.ng b.ố kết quả k.iểm tr.a chi phí sản xuất kinh doanh điện năm 2018” của EVN, tổng chi phí sản xuất kinh doanh điện năm 2018 là 332.284 tỷ đồng. Số tiền này b.ao gồm chi phí sản xuất kinh doanh điện của cá.c khâu phát điện, truyền tải điện, phân phối – bá.n lẻ điện và phụ trợ – quản lý ngành.

Theo đó, giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2018 là 1.727,41 đồng/kWh, tăng 3,58% so với năm 2017. Kết quả, hoạt đ.ộng sản xuất kinh doanh điện năm 2018 của EVN lãi 698 tỷ đồng, tương ứng tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn chủ sở hữu năm 2018 là 0,47%.

l.ãnh đ.ạo Bộ c.ô.ng Thương cho biết, khoản chi phí như tỷ giá hiện chưa tính vào giá thành sản xuất, kinh doanh điện năm 2018. Cụ thể, do năm 2018 kh.ô.ng điều chỉnh giá điện nên hai khoản chênh lệch tỷ giá này với tổng giá trị khoảng 3.090,9 tỷ đồng được treo l.ại.

Phó Tổng giám đốc EVN Nguyễn Xuân n.am nói: “Hiện EVN chưa có nguồn thanh toá.n cho khoản chênh lệch tỷ giá này và đang phải cân đối cá.c chi phí, đang chờ phương á.n giá điện năm 2020 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, thì mới có nguồn để trả khoản 3.090,9 tỷ đồng”.

Như l.ãnh đ.ạo EVN cũng cho biết, về nguyên tắc tỷ giá tăng phải đ.ưa v.ào giá điện. Chắc ch.ắn nó sẽ ả.nh h.ưởng tới giá thành sản xuất kinh doanh điện. Nghĩa là, 3.090,9 tỷ “chênh lệch tỷ giá” như một quả b.om n.ổ chậm kh.ô.ng sai chút nào, bởi dù ngay 2020 hay 2021, thì rút cục nó cũng sẽ l.ại được hạch toá.n vào giá thành điện, “hạch toá.n” vào túi tiền ng.ười dân, doanh ngh.iệp.

“Trăm dâu đổ đ.ầu dân”

Việc đưa chênh lệch tỷ giá vào giá điện đã được EVN đề cập từ lâu nhưng vẫn vướng phải nhiều ý kiến trái chiều.

Dù lỗ chênh lệch tỷ giá là yếu t.ố rất khá.ch quan, nhưng nhiều ý kiến vẫn  khúc mắc. Trong khi cá.c doanh ngh.iệp nhà nước khá.c như PetroVietn.am, Vinac.onex, Lilama kh.ô.ng thấy được bù chênh lệch tỷ giá thì EVN l.ại được bù, nghe có vẻ kh.ô.ng c.ô.ng bằng?

Đại diện của EVN từng lý giải rằng, cái gốc ở đây là giá điện. Tất cả cá.c giá của doanh ngh.iệp nhà nước khá.c là giá thị Tr.ường. Ví d.ụ PetroVietn.am nếu giá mua vào 100 USD, sẽ bá.n giá 100USD. EVN thì khá.c, kh.ô.ng bá.n điện theo giá thị Tr.ường. Vì có lúc, Chính phủ bảo kinh tế kh.ó kh.ăn, kh.ô.ng được tăng giá điện, chênh lệch tỷ giá phải để l.ại hết thì EVN phải ch.ịu, kh.ô.ng tăng giá. Nói cá.ch khá.c, 3.090,9 tỷ đồng lỗ tỷ giá thời điểm này hay 26000 tỷ trước kia còn treo l.ại là do chính sá.ch nên Chính phủ phải có cơ chế bù cho EVN.

Thực tế trong 4 năm trở l.ại đây tỷ giá ổn định và đồng tiền Việt n.am là một trong những đồng tiền ổn định nhất khu vực và trên thế giới. Vì vậy, EVN nói giá điện mới có thể phải “cõng” 3.090,9 tỷ đồng khoản chênh tỷ giá sẽ kh.ô.ng thật sự th.uyết ph.ục.

Theo cá.c chuyên gia kinh tế, khoản chênh lệch tỷ giá này được hạch toá.n vào giá thành là hợp lý về nguyên tắc, nhưng nguyên tắc này chỉ được  áp d.ụng với cá.c doanh ngh.iệp cạnh tranh trên thị Tr.ường và kinh doanh những loại hàng hóa bình thường. Còn với ngành điện, hạch toá.n như thế sẽ bất lợi cho ng.ười tiêu dùng, bởi đây là ngành kinh doanh đ.ộc quyền.

Cũng nhìn từ thực tế, giá điện hiện đã cao, nếu bất cứ biến đ.ộng nào cũng được tính để đổ thêm vào giá thành điện thì kh.ô.ng hợp lý. Thế là, thêm một lần n.ữa, t.ình tr.ạng đ.ộc quyền trong ngành điện ở Việt n.am l.ại được nhắc đến, và nó đã “ăn s.âu b.én rễ” kh.ó dứt kh.ó bỏ khi EVN vừa là ng.ười mua vừa là ng.ười bá.n duy nhất trên thị Tr.ường.

Chẳng hạn: Mặc dù EVN kh.ô.ng còn là đ.ơn v.ị duy nhất tham gia sản xuất điện nhưng EVN vẫn chiếm tỷ trọng chi phối trên thị Tr.ường phát điện, vẫn là đ.ơn v.ị mua buôn duy nhất mua từ cá.c nguồn phát điện và là đ.ơn v.ị duy nhất bá.n buôn điện cho cá.c  Tổng c.ô.ng ty điện lực và cá.c đ.ơn v.ị bá.n lẻ điện. EVN có quyền qu.yết đ.ịnh gần như tất cả cá.c vấn đề trong ngành từ việc mua điện từ đâu, giá mua điện thế nào…

Tương tự, tại khâu phát điện, dù EVN kh.ô.ng còn đ.ộc quyền phát điện nhưng EVN và cá.c đ.ơn v.ị thuộc tập đoàn này vẫn đang chi phối thị Tr.ường phát điện. EVN cũng đang nắm đ.ộc quyền cá.c phân khúc từ mua buôn điện, truyền tải, phân phối và bá.n lẻ điện.Thế nhưng, với v.ai trò quản lý nhà nước Bộ c.ô.ng thương cần phải làm minh bạch cá.c yếu t.ố t.ạo n.ên giá thành như nguyên liệu, thiết b.ị, quản lý… Đây là y.êu c.ầu, đ.òi hỏi chính đ.á.ng của dư luận, chứ kh.ô.ng có gì quá đ.á.ng. Tức là, lỗi chính vẫn là do v.ai trò quản lý nhà nước kh.ô.ng được th.ực h.iện đầy đủ để đ.ảm b.ảo lợi ích của ng.ười dân.Thêm một điểm kh.ô.ng hợp lý n.ữa đó là, như tính toá.n của EVN, với mỗi kWh điện, EVN đang chỉ lãi 4 đồng. Một tỉ suất lợi nhuận rất thấp. Đá.ng lẽ ra, nó phải được đưa ra như một ví d.ụ cho sự thiếu hiệu quả của một tập đoàn với nguồn lực khổng lồ, đang nắm vị thế đ.ộc quyền, chứ kh.ô.ng phải để kêu than cho tình hình tài chính của EVN.

Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành cho rằng: “Chính phủ hay Bộ c.ô.ng Thương phải có sẵn cơ chế về việc ứ.ng ph.ó với điều chỉnh tỷ giá. Doanh ngh.iệp mua nguyên liệu thế nào, v.ay vốn về để đ.ầu tư ra sao thì hợp đồng phải qu.y đ.ịnh về tiền t.ệ, tỷ giá, và phải theo hợp đồng mà làm, kh.ô.ng thể tỷ giá tăng thì b.ắt ng.ười tiêu dùng trả”.

Có lẽ với hiện trạng này, xin dẫn l.ại lời Đại biểu Quốc hội Nguyễn Sĩ Cương mới có thể l.ột tả hết đúng b.ản ch.ất của EVN và ng.ười dân khi đọc hay nghe đều phải cảm thấy tấm tắc, đó là: “EVN đúng là loại doanh ngh.iệp vừa lãi vừa lỗ, sinh ra từ cơ chế thị Tr.ường một nửa. Lãi thì hưởng, thì đ.òi tự thưởng ngàn tỷ, lỗ hạch toá.n giá điện cho dân ch.ịu. Chính cá.ch thức để EVN đ.ộc quyền ấy đã tạo ra một điệp khúc “chỉ biết tăng giá, tăng giá, và tăng giá. Tăng r.ồi, tăng tiếp và tăng n.ữa”.

Nói ra những điều đó, kh.ô.ng hẳn chúng ta ph.ê ph.á.n EVN vì ai cũng biết  trong muôn vàn cái kh.ó kh.ăn của thời kỳ hội nhập, của giai đoạn kinh tế thị Tr.ường, để phục v.ụ nhân dân, ngành Điện sẽ còn phải cố gắng, nỗ lực nhiều hơn n.ữa và cũng rất cần nhiều hơn sự quan tâm, chia sẻ của toàn x.ã h.ội. Dẫu vậy, với mức lãi 4 đồng/kWh và 3.090,9 tỷ đồng chênh lệch tỷ giá là điều mà ng.ười dân kh.ó có thể chấp nh.ận với một doanh ngh.iệp đ.ộc quyền gần như toàn hệ thống.

b.ao giờ mới hết t.ình tr.ạng lợi ích nh.óm chi phối giá bá.n lẻ ngành điện? b.ao giờ mới hết cảnh “lời ăn, còn lỗ thì đổ đ.ầu dân”? Đó cũng chính là những ng.uyên nh.ân kìm h.ãm sự phát triển của ngành điện trong cả một thời gian dài. Chỉ khi nào “giải mã” được nó thì bản thân ngành điện mới thật sự đi lên vì dân vì nước.

Theo Canhco.net

Load More In Kinh doanh
Comments are closed.

Có thể bạn quan tâm

Vì sao tiền điện của nhiều hộ gia đình tăng cao đột biến?

Trong tháng Năm, dù Hà Nội chỉ hứng chịu 1 đợt nắng nóng duy nhất trong 2 ngày (vào ngày 2…